Post Reply 
 
Thread Rating:
  • 0 Votes - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
11-20-2018, 08:26 AM
Post: #11
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Dừa Bông.


Người xưa thường hay nói thượng Đế sinh ra "rừng nào Cọp nấy". Ở những khu phù sa đầm lầy có những loại cây giữ đất mọc lên thành rừng. Bến Tre mọc nhiều rừng dừa giữ đất phù sa. Ngoài những cây dừa được trồng như dừa Bị để lấy cơm làm kẹo, làm bánh, làm dầu dừa, xà bông..., dừa Xiêm, dừa Dứa cho nước ngọt thanh để uống.Còn Có nhiều dừa mọc hoang như dừa Nước, loại dừa này mọc kín mé sông, người dân trong vùng ít ăn trái chỉ cắt lá làm vách nhà nhất là những nhà trên ghe, từ đó mới nảy sinh ra cái nghề "chằm lá", ngoài cây dừa nước còn có vài loại dừa không có nước, chỉ ăn xơ, xơ dừa mềm, ngọt và có mùi thơm của cơm dừa non.

Nhớ ngày trước 1975 Ba có mấy công dừa trong "khu" ba cho thuê, mỗi lần vô đó khi về ba cũng mang theo những trái dừa về cho ăn. Trái dừa Bông màu xanh tròn như trái dừa Xiêm, lớn khoảng 300gr được má gọt lớp dzỏ xanh bên ngoài rồi chặt dọc theo trái dừa cho mỗi đứa một miếng, xơ dừa kết từ ngoài dzỏ dzô tới ruột, trong ruột chỉ có một chú́t lớp vỏ gáo và cơm dừa nhưng cũng chỉ hơi cứng như xương sụn, hầu như không có cùi, không có nước mà chỉ có xơ, ăn được hết từ trong ra ngoài chỉ bỏ lớp dzỏ xanh.

Tình xóm giềng là dzậy, mỗi khi nhà nào có trái dừa Bông là lôi cả bày con nít trong xóm đến, người lớn chia cho đứa miếng, cầm miếng dừa trên tay chạy ù té ra bờ kênh ngồi một bày lắc lẻo trên cây cầu dừa bắc ngang kênh, vừa cắn tước xơ dừa nhai chòm chèm vừa nói chuyện chơi, tiếng cười đùa ròn rã như tiêng chim trời về đón hoàng hôn. Dưới chân dòng nước phù sa tưới mát đổ về, có những cụm bông súng nở xoè ra thơm phức, vào mùa nước nổi dòng nước trong xanh gần ngập mí cầu, cho chân đùa với nước mát rượi, nhìn và nghe tiếng cá đớp lục bình. Tuổi thơ của người xứ dừa là thế đó bạn ơi!


Quê tôi là xứ dừa
Khi yêu, yêu lắm người ơi
Cả trời cả đất cả người Bến-Tre
Bóng dừa râm mát lối quê
Người ơi! tôi tưởng lối về cung tiên.
(Kiên Giang)


Sau này (với nhiều lý do???) có dòng kênh tươi mát như đang bị bức tử, cây dừa bông gần như mất hẳn, người Bến tre bây giờ cũng khó kiếm được miếng dừa Bông. Nhưng bạn tôi ơi! dù thế nào đi nữa nơi đây vẫn mãi là quê hương, là tuổi thơ căng tràn maú thịt và tình yêu của mình. Kỷ niệm không bao giờ bức tử!!!

KimDung
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 4 users Like KimDung's post:
AnTMa (11-22-2018), KhangPham (11-20-2018), KimVan (11-24-2018), TrucLam (11-22-2018)
11-21-2018, 06:39 PM
Post: #12
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Kim Dung, bạn mình thiệt có tài viết văn .. lóng rày nếu hổng có Kim Dung, anh Hoàng Long, anh 4, anh Hùng, Hiền .. chắc diễn đàn đã bị đóng băng ..
Mà XL cũng tự hỏi bạn mình chữ nghĩa đâu mà nhiều nhiều thế .. Phục đó nha ...
Chúc bạn mình khỏe, vui, đều đều viết kể chuyện đủ thứ trên đời này cho mọi người xem.
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 5 users Like XuanLan's post:
AnTMa (03-30-2019), KimDung (11-22-2018), KimVan (11-24-2018), ThienToan (11-22-2018), TrucLam (11-22-2018)
11-22-2018, 07:14 AM
Post: #13
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Xuân Lan à, ngày KD bước chân vô DĐ thì mọi sự đều có sẵn, đẹp cả về nội dung lẫn hình thức, KD rất thích DĐ. Với một tổ chức rất qui củ do công sức của các anh chị em đi trước trong đó có sự cộng tác của XL. KD rất cám ơn những công sức của các anh chị em có công xây dựng DĐ SPKT - TĐ.

KD rất vui và cám ơn thày cô, XL và các bạn xem D kể chuyện "tùm lum" nhưng có thiệt tại Úc và những chuyện "nhơ nhớ" ngày xưa KD cũng vẫn mong nhận được những khích lệ cùa thày cô, bạn đọc và các anh chị trong BBT. KDCám ơn mọi người nhiều lắm.

Thân ái
KimDung
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 2 users Like KimDung's post:
AnTMa (03-30-2019), XuanLan (11-22-2018)
03-30-2019, 04:24 AM
Post: #14
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Trái Me


[Image: qua-me-chua.jpg]


Sấu gắn liền với Hà-Nội thì Sài-Gòn kết dính với Me. Từ khi khai phóng đất Sài-Gòn, Gia-Định người dân nơi đây không ai mà không ca vè Cây Me ( bốn câu đầu khuyết danh, bốn câu sau của ông cai tổng Chiểu chép kề):

Cây Me

Xưa mọc ngoài ranh với xó hè
Nay trồng giữa chợ rạng danh Me
Trái đem nấu ngọt mùi chua lét
Cũng chuốc làm roi, thịt nhão nhè
Ít kiểng chen vào cho rậm đám
So tài gẫm lại chẳng nhằm phe
Cột rường tuy dụng không nên mặt
Quan lộ cũng nhờ sức hắn che.

Cây Me đa tình lãng mạng đã quyến rũ giới văn nghệ sĩ, học sinh, sinh viên người Sài-Gòn và ngay cả người trú chân một thời gian trên đất Sài-Gòn không thể nào chối cãi được, nó xuất hiện hằng hà trong thơ văn, trong bài hát, trong những câu chuyện kể "khi xưa ta bé".

Nói về me thì dân Bảđ-Lộc chỉ được ăn me ngào, mứt me, còn me trái tươi, me chín (me dốt) hay cây me có người chưa biết nó ra sao. KD ngày còn bé rất mong Tết vì được ăn mứt Me. khi được mặc áo dài đi học, mỗi lần thày cô bịnh bất tử thì thích lắm, được nghỉ giữa giờ theo lũ bạn ra chợ mua me chín được đóng thành cục mang về nhà bạn làm món me ngào đường, me ngào ớt, món ăn này ăn mê lắm, lũ học trò con gái trong tuổi choai choai cứ xúm nhau quẹt quẹt mút mút sạch cái tô me ngào, ăn không cầm chừng được thường bị tào tháo đuổi mà vẫn không chừa.

KD khi về Sài-Gòn học lần đầu tiên được lượm Me chín rụng ăn là nhờ Tuyết Lan chở KD đi chợ Sài-Gòn mải nói chuyện vượt đẻn đỏ, bị cảnh sát huýt còi bắt đứng dưới gốc me. Lần thứ hai KD ham chơi cuối tuần về nhà Vũ Thu Hương rủ nhau đi chợ Bến Thành KD mhư khỉ xổng chuồng sở thú vào thành phố đi ngơ ngáo bị lạc giữa chợ may mà gặp được anh.... đưa về. Tối ngủ một lèo.

Sáng dậy sớm hai đứa quốc bộ đón xe trường để về trường. Đi trên đường (Duy Tân hay Trần qúy Cáp? D kh̀ng nhớ rõ) chỉ có hai đứa dưới hàng me gìa cao nghễu nghệu, vài chiếc xe ba gác chở hàng. Một cơn gịo thổi qua vừa đủ làm cảnh lá cọ sát vào nhau chúng xào xạc thì thầm với nhau , những trái trên cành được cây nuôi đủ lớn rủ nhau rời cành, chúng lượn vi vu trong gío rồi rớt xuống mặt đường , hai đứa chạy đuổi Theo chụp và lượm những trái chưa bể, mê qúa chạy ra giữa ̣đường lượm cho lẹ. Trời tảng sáng xe ba gác chạy nhiều hơn, vài chiếc xích lô máy chở người và hàng đầy ắp chạy vù vù. Hai đứa cũng ba chân bốn cẳng chạy lẹ kẻo trễ xe trường. KD đi "lậu" xe ma` vẫn bồng theo gói me dốt.

Người Sài-Gòn ở xứ nóng nên thích ăn canh Chua. Nhà chị gái KD ở chợ Rạch-Ông, phía sau nhà bên đường có cây me nhỏ, thỉnh thoảng chị hái lá me để nấu canh chua, chị nói khi mùa mưa lá xanh nhiều nhưng ít chua, mùa nắng mưa ít, lá me hơi vàng nhưng chua nhiều. thường ngày chị hay hái ít lá me non gĩa nhuyễn với ớt thêm đường, nước mắm làm nước chấm rau, thịt, cá rất ngon, nước chấm lá me chua còn thơm mùi lá. Sài-Gòn trời nóng bữa cơm nào nhà chị cũng có món gì chua , vị chua giúp giải nhiệt, cho người thấy dễ chịu.

Cây Me và cây Sấu tuy ở hai đầu đất nước nhưng chúng lại gởi trong con người nỗi nhớ như nhau.

"Hà -Nội mùa này Sấu chín chưa em
Hàng Me Sài-Gòn đang mùa thay lá ".

Thân ái
KimDung




Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 3 users Like KimDung's post:
AnTMa (04-16-2019), KhangPham (03-30-2019), ThienToan (03-30-2019)
04-16-2019, 07:04 AM
Post: #15
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Trái Mù-U.



[Image: IMG_5936.jpg?m=1543400575]
thuyền Mù-u


Hôm nay KD hái về cho chị hàng xóm một chùm trái Macadamia, hai chị em lấy búa đập để lấy phần nhân bên trong ăn, nó cứng qúa mà lại tròn vo nên đập hoài cứ bị trớt quớt, chạy theo lượm đến hụt hơi, cuối cùng đem chúng ra góc đồ nghề lộn xộn dùng cái??? kẹp từng trái, không trái nào nhẩy thoát, chúng bể ra chị em mới lấy hạt ăn. chị cười bảo: "giống trái Mù-u qúa, ngày xưa mình đập trái mù-u lấy nhân làm dầu, nhân trái Macadamia nhân nhiều dầu mình đập lượm ăn".

Nhờ mấy trái Macadamia mà KD có lời, được biết về cây Mù U, cái cây mà từ đã lâu KD và lũ con nít trong xóm Cao-Nguyên nghêu ngao hát mà chả hiểu gì:

Trăng sáng soi sông sâu Mù U Mù U chưa chín
Trăng sáng soi sông sâu Mù u Mù U đã rơi
Tình là tình thiên thu, chàng đi Tu bỏ em một mình.

Sau này lại nghe Lý Mù u ngọt ngào, êm mượt mà vẫn chưa hiểu thấu.

Trăng đã lên chơi vơi. Mù-U chưa chín Ơ
Soi bóng trong khoang ghe rường Ơ. Mù-U đã rơi....


"Trời Sanh Trời dưỡng"

Chị nói quê Cà Mau chị có nhiều cây mù u mọc ven những con sông đục ngầu phù sa. Bây giờ D mới hiểu những lời ca, lời ru.... của người dân Nam bộ Mù u luôn ở bên sông

"Bướm vàng bỏ nhánh Mù-u
Chiều mưa lá rụng bay đầy bên sông
Bìm-bịp kêu em có buồn không?
Bông Mù-u nở nhớ em cũng buồn"

Cà-Mau trời nắng gắt, đi học về lũ trẻ rủ nhau ra bờ sông leo trèo, ngồi vắt vẻo trên cành Mù u học bài, hết học bài lại tắm sông, đôi khi theo mấy anh chị lớn chèo ghe trên sông đi lượm trái mù u về làm đồ chơi, lũ con gái thường nhanh nhẹ dzói hái được những trái lớn về chơi đánh đũa, mấy cậu trai thì lo tìm những trái già vỏ cứng tròn xoe về chơi bắn đạn thay cho những viên bi mua ngoài chợ hoặc lượm những trái lớn và tròn mài xuống xi măng cho láng để làm vo vo.... Hái mù-u xanh xâu thành xâu đốt làm pháo nghe nổ lép-bép và hửi mùi hôi chơi.

Cây mù-u thân gỗ có sứa xoắn hình trôn ốc nên cây chắc và dẻo, cao đến 20m, đường kính 80cm, cây thường có mủ hôi rịn ra ngoài vỏ hay thân mỗi khi bị vết chém: gỗ có dầu khó thấm nước. Cây mù u khỏe có nhiệm vụ ngăn chặn sói mòn, chống bão táp. Người dân trong vùng quê nghèo thường dùng thân cây làm cột dựng nhà, đóng ghe xuồng, mấy bà nội -trợ dùng gỗ dư để làm thớt.

Tàn lá xanh lục, là lá đơn mọc đối nhau, phiến nguyên, láng và dầy nên cây mù-u có bóng mát quanh năm, khi lá rụng cho phân huỷ dùng làm phân bón tốt.

Tháng ba Mù u nở rộ bông có cánh tròn trắng pha nhụy vàng cam, tạo thành chùm từ 6 - 10 bông ở nách lá hay đầu cành. Bông mù-u nở trắng, nhụy vàng bên cánh lá xanh mướt tỏa hương thơm mang mác trôi lượn trên giòng sông quê, ôm ấp những chiếc thuyền ngược xuôi như vỗ về xoa dịu bớt những lo toan của người dân hiền. Các cụ nho nhìn bông mù-u liên tưởng đến hoa Bạch-Mai nên gọi Mù-u là Nam-Mai tức hoa Bạch-Mai ở phương nam. Trong sách Đại Nam quốc âm tự có đoạn viết "mù-u... trái tròn hột nhiều dầu. Chữ gọi Nam-Mai". Cụ Phan-Thanh-Giản sinh quán tại Rạch Mù-U (rạch Ba-Tri) để kỷ niệm nơi sanh ra cụ lấy hiệu là Mai Khê.

Tháng Mười những trái mù-u tròn xoe ửng vàng, khi cơn gío chướng lên, thổi mạnh thì đã làm Mù-u rụng đầy trên mặt nước,rồi cứ theo con nước đưa đến đâu thì đưa. Người ta đem gỉo đi lượm mù-u, chỉ lượm ở một góc cũng được vài chục trái. Người ta đem bè đi vớt, nếu may mắn gặp được chỗ trũng, những trái mù-u được nước đưa đến nằm kẹt ở đó như một ổ trứng thì tha hồ mà vớt.

Trong thời gian khó khăn trái mù-u vớt về trẻ con làm đồ chơi, người lớn đập vỡ vỏ lấy cái ruột màu ngà bên trong dùng dao xắt khoanh rồi xỏ vô que lá dừa đem phơi ba nắng, ngả màu nâu nhạt là có cây đèn mù-u. Hạt ép lấy dầu đổ vô cái chén, thả một cọng tim vắt thòng ra ngoài miệng chén để đốt. Xác trộn bông gòn cuốn quanh cây tre dùng làm cây rọi đốt ngoài nhà nghe tiếng lách tách vui tai, ánh sáng rọi đủ để ngắm hàng mù-u trên bờ soi bóng dưới dòng sông quê. Đèn mù-u đốt không tốn tiền, bốc khói xanh toả hương thơm đuổi được muỗi mà không có bù hóng đen thủi đen thui như đốt đèn dầu.

Thời gian có dịch ghẻ toàn quốc, người Cà-Mau lượm trái mù-u mục nằm dưới lớp lá mục đem về đốt, tán ra trộn với dầu mù-u là có thuốc sức ghẻ, dầu mù-u trị nấm mốc, bôi trị thấp khớp, chữa phỏng. Khi bị mụn nhọt người ta rạch vài nhát dao vào thân cây cho nhựa ứa ra rồi lấy mủ về trét lên miếng vải coton mỏng, hơ nóng dán vào chỗ đau cho mủ gôm lại. Nhựa trị mụn nhọt, vết loét nhiễm trùng và còn dùng nhựa làm thuốc cầm máu.


[Image: P1010965-700x600.JPG?m=1543400609]
cây là bóng mát quê hương


Cây Mù-u thân thương với dân miền sông nước là thế, Lý Mù-u vẫn ngọt ngào mượt mà bên thuyền bên trăng bên sông

Trăng đã lên chơi vơi
Mù-u chưa chín Ơ
Soi bóng trong khoang ghe rường Ơ
Mù-u đã rơi ....

Mà sao vẫn buồn buồn!!!

Có phải không? như lời bác gái miền Nam đã kể KD nghe "Bông Mù-u nở ra trắng nõn, thơm phức mùi hương mặn nồng, đều đặn xoè cánh tròn xoe , nụ cũng tròn xoe nên người dân quê Nam bộ dùng đôi bông Mù-u bằng vàng nhỏ tròn như nụ mù-u đi cưới con dâu. Rồi cuộc mưu sinh trên sông nước đầy trắc trở, người ở nhà trông chờ người ra khơi từng giờ".

Bướm vàng đậu nhánh Mù-U
Lấy chồng càng sớm tiếng ru càng buồn

"Con nước lên sông sâu à ơi Mù-U chưa chín
Con nước lên sông sâu à ơi Mù-U đã rơi".

Chị bạn sống bên giòng Cửu Long nhắc KD : Người Sài-Gòn cũng biết cây Mù-U đó:

Đèn Sài-Gòn ngọn xanh ngọn đỏ
Đèn Cây-Gõ ngọn tỏ ngọn lu
Nước ròng em thả trái Mù-u
Lỡ duyên cạo trọc lên tu Núi Bà.
(nước ròng:nước thấp nhất khi thủy triều lên)


Thân ái
KimDung
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 3 users Like KimDung's post:
AnTMa (04-16-2019), HongNhung (04-18-2019), Hung Nguyen (04-20-2019)
04-17-2019, 05:03 AM
Post: #16
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Hoa và Trái Mù-u



Mù-U nhỏ rễ ăn lan,
Mù-U bông trắng, lá quắn, nhụy hùynh.


[Image: images1986488_114.jpg]

[Image: kham-pha-bat-ngo-ve-cay-go-quy-mu-u.jpg]
Hinh trên (NET)



Hoa và Trái Macadamia



[Image: IMG_7107%202.jpg?m=1555487880]
[Image: IMG_3762%205.jpg?m=1555487882]

Hạt Macadamia mới hái mở ra có mùi thơm, vị ngọt và béo gìon


Vên Vên cứng Dành Dành cũng cứng
Mù-u tròn, trái nhãn cũng tròn
Vàng thau tuy trộn một bồn
Anh là tay thợ lựa lò phải ra.
(Ca dao)

Thân ái
KimDung
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 1 user Likes KimDung's post:
LongNguyen (04-20-2019)
04-18-2019, 05:57 AM
Post: #17
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Cảm ơn KD đã bền bĩ "chiến đấu" liên tục trên diễn đàn !

Thân ái góp gió với KD một vài hình ảnh dụng cụ mở trái Macadamia, tôi chụp được trong chuyến đi North Queensland vừa qua . Nó khá đơn giản và hữu hiệu, người ta để dưới tàng cây Macadamia cho du khách mở và ăn thử tại một trang trại gần biên giới NSW / QLD .

[Image: IMG_8442s6.JPG?m=1555576304]


Nguyên tắc làm việc : khi đưa cần lên , vòng tròn lệch tâm sẽ đẩy ngàm răng cưa bên phải ép vào ngàm bên trái làm trái macadamia bể vỏ nhưng không bể hột .

[Image: IMG_8443s8.JPG?m=1555576309]

"Máy lấy hột "rất nhanh và tiện lợi, thích hợp cho số lượng lớn . Tuy nhiên đa số nhà nào có cây macadamia đều dùng búa , ê tô nên khá vất vả, cho nên dù trái nầy có rất nhiều nhưng ăn không bao nhiêu là vậy !

Thân chúc quý bạn đọc và KD vui khỏe .

NTT
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 5 users Like ThienToan's post:
HongNhung (04-20-2019), Hung Nguyen (04-20-2019), KimDung (04-18-2019), LongNguyen (04-20-2019), XuanLan (04-18-2019)
04-20-2019, 10:46 PM
Post: #18
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.
Mình rất đồng ý với nhận xét của ThienToan về những đóng góp bền bỉ, đa dạng của Kim Dung cho Diễn Đàn.
Mình rất phục người đã dũng cảm lao ra sân đang lúc có mưa đá để nhặt bông đá chụp ảnh cho bài viết. Bái phục, bái phục.
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 2 users Like LongNguyen's post:
KimDung (04-21-2019), ThienToan (04-21-2019)
04-24-2019, 01:41 AM
Post: #19
RE: CÂY TRÁI TUỔI THƠ miền sông nước.


"Cái gìa xồng xộc nó thì đến nơi"


Các bạn mến, KD đang "chiến đấu" với bệnh quên xót của người gìa để mong đừng bị lú lẫn khi ngày càng già đi.
Muốn khoe mình đang "chiến đấu" thì phải có hình ảnh kèm theo để cho "le" thôi mà anh Long.

KD thường mở hạt macadamia bằng cái này dễ mở hơn búa, nhưng vẫn mất thời gian.

[Image: IMG_7627%202.jpg?m=1555487881]


Cám ơn anh Toản giới thiệu cái "máy lấy hạt macadamia" mở hạt dễ dàng.

"Nguyên tắc làm việc : khi đưa cần lên , vòng tròn lệch tâm sẽ đẩy ngàm răng cưa bên phải ép vào ngàm bên trái làm trái macadamia bể vỏ nhưng không bể hột".

Thày gíao kỹ thuật giải thích thật dễ hiểu. Bây giờ KD mới biết vòng tròn lệch tâm.....

Thân ái
KimDung
Find all posts by this user
Like Post Quote this message in a reply
[-] The following 2 users Like KimDung's post:
LongNguyen (04-24-2019), XuanLan (04-27-2019)
Post Reply 


Forum Jump:


User(s) browsing this thread:
1 Guest(s)

Return to TopReturn to Content